| |
Burnout
Burnout is een syndroom dat de laatste tijd in toenemende
mate voorkomt, met name onder de beroepsbevolking. Kenmerkend
voor burnout is uitputting door langdurige overbelasting,
vaak gekoppeld aan negatieve zelfovertuigingen. Mensen
met een burnout hebben concentratie-problemen, zijn emotioneler,
cynischer, besluiteloos, vergeetachtig en vaak lusteloos.
Over de onderliggende fysiologie van burnout is weinig
bekend. Vaak wordt gespeculeerd over een rol van stress
hormonen (zoals cortisol) bij het ontstaan van burnout.Volgens
Maslach en Leiter (1997) neemt burnout epidemische proporties
aan. Zij wijten dit aan veranderingen, die de laatste
jaren hebben plaatsgevonden op het werk. De werkdruk in
samenspel met het gevoel van machteloosheid en onrechtvaardigheid
nemen toe en leiden tot (een) overbelasting. De werkomgeving
is kil, agressief en veeleisend geworden. Mensen zijn
moe. De energie en prestaties nemen af. Bij langdurige
klachten ontstaat burnout.
Burnout komt voor wanneer er een wanverhouding ontstaat
tussen het soort werk dat iemand doet en de aard van de
persoon. Kenmerken van iemand die lijdt aan burnout zijn;
moe, uitgeput, cynisch en het werk niet meer aan kunnen.
De draagkracht-draaglast balans is bij deze persoon verstoord
geraakt en er vindt een erosie van geestkracht en motivatie
plaats. Negatieve overtuigingen over het leven en het
zelf bepalen de sombere gemoedstoestand. Naast de basisomschrijving
van moe, uitgeput en cynisch kenmerkt burnout zich vaak
door lichamelijke problemen zoals hoofdpijn, hartkloppingen,
gespannen spieren, onrust en psychische aspecten zoals
depressie, angst en slaapstoornissen.
Karsten (2001) wijst op de mogelijkheid van de negatieve
invloed van stresshormonen op het systeem, waaronder cortisol.
Cortisol heeft als bijeffect dat het negatieve gedachten
stimuleert. Langdurig hoge cortisolspiegels leiden tot
stemmingsstoornissen en cognitieve afwijkingen. Bij sommige
burnoutpatiënten heeft men vastgesteld dat zij in
feite de fase van een verhoogd cortisolniveau voorbij
zijn en uitgeput zijn geraakt, waardoor het niet meer
mogelijk is energie te mobiliseren (Karsten, 2001). Deze
mensen zijn chronisch vermoeid en reageren blijvend te
sterk op opwindende prikkels op het werk. Zij kunnen dit
werk niet meer aan.
Ook bij burnout klachten is gebleken dat EMDR effectief
kan zijn. Emotioneel beladen herinneringen in combinatie
met negatieve zelfovertuigingen kunnen met deze methode
worden behandeld. Juist bij EMDR is gebleken dat het een
verwerkingproces op gang kan brengen wanneer er sprake
is van fysiologisch opgeslagen emotie en/of stress. EMDR
in combinatie met gedragstherapie en cognitieve therapie
leidt tot positieve resultaten bij dit klachten syndroom.
|
|